14586
/

    Alternatif Tıp

    FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON NEDİR?
    Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon, fiziksel ve fonksiyonel bozuklukların tanı ve tedavisini kapsar. Fizik tedavi, vücuda dışarıdan uygulanan sıcak, soğuk uygulamalar, elektrik akımları, masaj ve egzersiz ile ağrıyı kesmeye yönelik uygulamaları içeren ve kas iskelet sistemi hastalıklarında ya da yararlanmalarında uygulanan ilaç dışı bir tedavi şeklidir. Ağızdan verilen tedavilere ek olarak ya da tek başına uygulanabilir.
    Rehabilitasyon ise doğuştan veya sonradan ortaya çıkan, kaybedilmiş hareket kabiliyetinin tekrar kazandırılmasına yönelik tedavidir.
    Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Servisinde Tanı, Tedavi ve Takip Yaklaşımları Nelerdir?
    Fizik tedavi ve rehabilitasyon servisinde;
    ·         Tüm kas-iskelet sistemi hastalıklarının,
    ·         Tüm romatizmal hastalıkların,
    ·         Ağrılı durumların,
    ·         Sinir sıkışmalarının,
    ·         Beyin-omurilik ve periferik sinir felçlerinin,
    ·         İnme ve serebral palsi,
    ·         Eklem sertliği ve katılığı-kısıtlılığı,
    ·         Spastisite,
    ·         Kırık ve travma gibi hastalık ve durumların akut ve kronik durumlarının tanı, tedavi ve takibi yapılmaktadır.
    *Fizik tedavi ve rehabilitasyon uygulamaları, tıbbi (medikal-ilaçla) ve cerrahi (ameliyatla) tedavisi mümkün olmayan birçok hastalıkta ve kronik ağrılı durumlarda, fonksiyonel kısıtlılıkta etkili bir tedaviye olanak sağlar.
    *Fizik tedavi ve rehabilitasyon uygulamaları, tıbbi ve cerrahi tedaviler yetersiz-etkisiz-gereksiz ise, hastalığın müzminleşme ve ilerleme ihtimali varsa, günlük yaşantı olumsuz etkileniyorsa veya sakatlık gelişmişse yararlı ve gerekli olabilir.
    Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uygulamaları Nelerdir?
    Hastalığın durumuna göre uygun bir fizik tedavi programı planlanır. Fizik tedavi, uzman hekim denetiminde yapılmalıdır. Bu tedavi programı ilaç ve fizik tedavi ajanlarının uygulanması ve terapötik egzersizlerden bir veya birkaçını içerebilir.
    Uygulanacak Fizik Tedavi;
    ·         Soğuk tatbiki,
    ·         Yüzeyel ısı (infraruj, sıcak paket, parafin, girdap banyosu),
    ·         Derin ısı (ultrason, kısa dalga diatermi, radar),
    ·         Elektroterapi (tens, elekrostimülasyon, vakum-enterferans, diadinami, galvanık-faradik akım)
    ·         Hidroterapi (kontrast banyo, kaplıca tedavisi, su altı masaj, elektrogalvanik banyo, girdap banyosu),
    ·         Mekanoterapi (mobilizasyon ve manipülasyon, traksiyon, pnömatik kompresyon, splint, breys, korse, bandaj, baston vs destekleri),
    ·         Tedavi edici egzersiz uygulamaları gibi
    Fizik tedavi yöntemlerinden biri veya bir kaçını içerebilir.
    Fizik Tedavi ve Rehabilitasyonun amaçları nelerdir?
    ·         Ağrının azaltılması,
    ·         Kasların gevşetilmesi,
    ·         Dolaşımın olumlu yönde etkilenmesi,
    ·         Enflamasyonun giderilmesi,
    ·         Fonksiyonların restore edilmesi; hareketin artırılması, kasların güçlendirilmesi ve koordinasyonun sağlanması,
    ·         İlaç gereksinimin azaltılması,
    ·         Postür(duruş) bozukluklarının önlenmesi ve düzeltilmesi olarak sayılabilir.
    Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon kapsamındaki tedaviler nelerdir?
    1.     Akut ve kronik ağrı tedavisi
    2.     Romatizmal hastalıklar tedavi ve takibi
    3.     Ortopedik rehabilitasyon ve spor yaralanmaları
    4.     Nörolojik ve nöromuskulaer hastalıkların rehabilitasyonu
    5.     Pediatrik rehabilitasyon
    6.     Metabolik kemik hastalıkları (Osteoporoz vb.)
    7.     Doğumsal veya edinsel eklem ve kemik bozuklukları
    8.     Yanık sonrası rehabilitasyon
    9.     Kardiyak rehabilitasyon
    10.  Geriatrik rehabilitasyon
    Fizik Tedavinin Süresi Ne Kadardır?
    Hastalığa göre değişmekle birlikte her seans 1-1,5 saat sürmek üzere 10-20 seans uygulanmaktadır.
    Fizik Tedavi Uygulamaları Ağrılı Mıdır?
    Fizik tedavi uygulamaları sırasında hasta ağrı duymaz. Ancak, hastada eklem kısıtlılığı mevcutsa, örneğin omuzunu kaldıramıyorsa, o zaman fizyoterapist, germe egzersizleri yapacağından hafif ağrı olabilir.
    Fizik Tedavi Kimlere Uygulanır?
    Omuz, kol, bacak, dirsek, ayak, el bilek eklemleri ve çevresi dokular, bel, sırt, boyun gibi omurga bölgelerinde değişik nedenlere bağlı olarak ağrı ve fonksiyon bozukluğu olanlara, iltihabı' romatizmal hastalıkların aktif döneminde olmayanlara, başta ortopedik ameliyatlar olmak üzere bazı cerrahi girişimler sonrasında kaslarında güçsüzlük, eklemlerinde sertleşme, fonksiyon kısıtlılığı olanlara fizik tedavi uygulanır. Beyin, sinir hasarı sonucunda gövde, kol ve bacaklarda tam veya kısmi felç gelişenlere hareket sistemi dışında lenf dolaşımının bozulması sonucu kol ve bacaklarında şişme oluşanlara uygulanır.
    Fizik Tedavinin Sakıncalı Olduğu Durumlar Nelerdir?
    İltihabi (enflamatuar) romatizmal hastalıkların aktif dönemleri (eklemlerin, şiş, sıcak ve ağrılı olduğu dönemler), damar tıkanıklıkları, varisler, açık yaralar ve iltihaplı bölgeler üzerine uygulama sakıncalıdır.
    Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uygulamalarının Faydaları Nelerdir?
    ·         Ağrı, uyuşukluk, karıncalanma, güçsüzlüğün azalması ve geçmesi,
    ·         Fonksiyonların artması,
    ·         Yan etkisinin çok nadir olması ve olduğunda hafif ve geçici olması,
    ·         Birçok durumda gereksiz tıbbi ve cerrahi tedavileri engellemesi,
    ·         Daha az ilaç kullanılmasını sağlaması,
    ·         İlaçla ve ameliyatla tedavisi mümkün olmayan diğer birçok hastalıkta etkin tedavi sağlaması,
    ·         Hastalıkların kronikleşmesini (müzminleşmesini) ve ilerlemesini engellemesi,
    ·         Hayat kalitesini arttırmasıdır.
    Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uygulamaları Olası Risk ve Yan Etkileri Nelerdir?
    ·         Yan etki ve riskleri oldukça az olan tedavi yaklaşımlarıdır. Bununla birlikte, nadir de olsa cilt kızarıklıkları, hassasiyet gibi istenmeyen etkiler görülebilir.
    ·         Çok daha nadir görülen önemli riskler cilt yanıkları, kalp ritm bozuklukları, ciltte aşırı duyarlılık, kan basıncı değişiklikleri, eklem kısıtlılıklarının açılması sırasında kas-tendon hasarlanması-kopması, elektrik çarpmasıdır.
    ·         Riskler uygun teknik, yeterli tıbbi malzeme ve deneyimli tıbbi personel varlığında nadiren görülmektedir.
    *Bu durumların görülme sıklığını en aza indirmek için uygulama öncesi tıbbi durumunuz hakkında doktorunuza detaylı bilgi vermelisiniz. Bilinen ilaç alerjisi durumlarını, hastalıklarınızı doktorunuza belirtmelisiniz.
    Fizik Tedavinin Yapılmaması Ne Gibi Problemlere Neden Olur?
    ·         Fizik tedavi destekleyici tedavi yöntemidir. Uygulanmaması hayati riske yol açmaz, ancak ağrıyı dindirme, fonksiyonları düzeltmede etkin bir yöntemdir.
    ·         Önerilen tedavi yönteminin kabul edilmediği durumlarda uygun tedavi yapılamamasına bağlı sağlığınızda ki bozukluğun, ağrı ve fonksiyon kayıplarınızın devam etmesi veya ilerlemesi söz konusu olabilir.
    REHABİLİTASYON NEDİR?
    Rehabilitasyon çok geniş kapsamlı bir terim olup sözcük anlamı kaybedilen fonksiyonların yeniden kazandırılmasıdır. Fizik tedaviye göre daha uzun ve hastanın da aktif olarak tedaviye katılımını ve çabasını gerektiren bir süreçtir.
    Rehabilitasyon kavramı 1. ve 2. Dünya Savaşlarından sonra oluşan hastalık ve sakatlıkların tedavisi gereksinimi sonucunda Avrupa ve A.B.D. de ortaya çıkmıştır. Türkiye’de ise rehabilitasyon uygulamaları yurt dışına giderek bu yeni alanda eğitim alan değerli bilim adamlarının katkılarıyla daha sonraki yıllarda başladı.
    Rehabilitasyon önceleri sadece ‘sakatlıkların tıbbi tedavisi’ olarak tanımlanmaktaydı. Daha sonra bu tanımın kapsamı genişletildi. Hastalıkların, ilaç, cerrahi, fiziksel yöntemler ve yardımcı cihazlarla kısmen veya tamamen giderilmesi ve hastanın bedensel, ruhsal, sosyal ve ekonomik bakımdan, bağımsızlığının sağlanmasına yönelik yapılan tüm çalışmalara rehabilitasyon adı verildi.
    Rehabilitasyon çalışmaları bir tek kişi tarafından değil, bir ekip tarafından yürütülmelidir. Rehabilitasyon ekibi, Fiziksel tıp ve Rehabilitasyon uzmanı (Fiziatrist), nörolog, psikiyatrist, ve ortopedist gibi tıp uzmanları ve fizyoterapist, spor antrenörü, konuşma terapisti, mesleki danışman ve psikolog gibi hekim olmayan sağlık profesyonellerinden oluşabilmektedir.
    ORTOPEDİK REHABİLİTASYON NEDİR?
    Kırık, çıkık, bağ ve ligaman yaralanmaları, menisküs ve bağ yırtıkları gibi ortopedik problemlerin, cerrahi uygulama ya da alçı ya da atel gibi splintleme sonrasında, mutlaka fizik tedavi ve rehabilitasyon programlarının uygulanması gerekmektedir. Amaç, hastaya bir an önce normal aktivite düzeyinin yeniden kazandırılmasıdır.
    Hastalık, kaza, duruş bozukluğu vs. sebeplerle ile normal hareketlerimizin, ağrı ya da çeşitli kısıtlamalar nedeni ile bozulması sonucunda hekime başvururuz. Uygun tanı ve tedavi ile bir an önce şikayetlerimizin gerilemesi ve eski halimize kavuşmak için çaba gösteririz. Kırık, zorlanma vs. şeklinde oluşan patolojik durum, hekim tarafından sebeplerine göre tedavi edilmeye çalışılır.
    İyileşmek ise sadece ağrının geçmesi ya da kırığın kaynaması değildir! Elbette şikayete yol açan gerçek sebeplerin ortadan kaldırılması, ağrının giderilmesi ile paralel yürüyecektir. Fakat bu süreçte, çeşitli hareket kısıtlılıkları, hareket ile ağrı ve bunlara bağlı olarak güçsüzlük, çabuk yorulma gibi bazı sorunlar ortaya çıkacaktır. Bu durum günlük hayatımızı tamamı ile eskisi gibi sürdürebilmemizi engeller.
    Örneğin omuz ağrısı nedeni ile rahatlıkla saç tarayamayız. Ameliyat sonrası diz, ayak bileği güçsüzlüğü ile merdiven çıkarken zorlanırız. Ya da el bileği tendonlarındaki şikayetimiz nedeni ile klavyede yazı yazmak büyük eziyet halini alır.
    "En kısa sürede eski halimize kavuşmak" İşte iyileşmenin tanımı budur.
    Doku iyileşmesinin tamamlanması, eski haline en yakın formda iyileşme gerçekleşmesi ve ardından eklem hareketlerimizin eski rahatlığına ve kuvvetine ulaşması için iyi bir rehabilitasyon süreci gereklidir.
    AMELİYAT ÖNCESİ REHABİLİTASYON NEDİR?
    Son dönemlerde cerrahi tedavinin başarısına katkıda bulunmak ve ameliyat sonrası iyileşme sürecini kısaltarak daha hızlı bir ambulasyon (hareket kabiliyeti) için pre-op (ameliyat öncesi) rehabilitasyona önem verilmektedir.
    Sakatlanmadan sonra, sakatlanan bölgede meydana gelen ağrı, ısı artışı, şişlik, hareket kısıtlılığı, kas zayıflığı gibi problemler azaltıldığında, cerrahi tedavinin daha başarılı olduğu bilinmektedir. Bu yüzden de ameliyat öncesi rehabilitasyon gün geçtikçe daha fazla önem kazanmaktadır. Ayrıca, önceden tedbir alınarak, ameliyat sonrası gelişebilecek olan sorunların en az düzeyde tutulması sağlanabilir.
    Örneğin ön çapraz bağ onarımı, omuz ameliyatları gibi bir çok ameliyattan sonra kas zayıflaması ortaya çıkacaktır. Ameliyat öncesi kasları olabildiğince güçlendirerek sonradan oluşabilecek bu zayıflığı en az düzeyde tutmak mümkün olacaktır.
    Ameliyat sonrası iyileşme döneminde karşılaşılabilecek zorluklarla nasıl başa çıkılabileceği konusundaki eğitim de, ameliyat öncesi rehabilitasyonun ayrılmaz bir parçasıdır. Örneğin koltuk değneği kullanımı, yürüme eğitimi, ameliyatlı uzvun kullanımı, kıyafet giyip çıkarma vs.gibi.
    Alternatif Tedavi Yaklaşımları Nelerdir?
    ·         Hastalığın tedavisi için çeşitli ilaç tedavilerinin ve bazı durumlarda cerrahi yaklaşımların tedaviye alternatif oluşturması söz konusudur.
    ·         Fiziksel tıp ve rehabilitasyon kapsamındaki hastalıkların tamamı multidisipliner (birçok kliniği ilgilendiren) hastalıklardır. Tanı, tedavi ve takipleri sırasında gerekli olduğunda diğer ilgili servislerden de tıbbi destek alınmaktadır.